• |
  • |
  • mail
  • |
  • map
مقدمه


درآمدی بر ت‍أسیس مرکز ملی مطالعات اعتیاد
 دانش بشری در خصوص علوم مختلف بیولوژیک، روانی، رفتاری و اجتماعی مرتبط با سوءمصرف مواد و اعتیاد پیشرفت قابل توجهی در دهه های اخیر داشته است. اکنون روشهای جدید پیشگیری، درمان و کاهش آسیب شناخته شده اند ولی با توجه به اینکه هنوز سؤالات، ابهامات و تناقض های بیشماری در خصوص ریشه های مختلف اعتیاد و راه های مناسب پیشگیری ودرمان آن وجود دارد، تحقیقات علمی بسیاری در جهان برای بهبود روش های درمان و پیشگیری از اعتیاد و ارائه روشهای نوین در حال اجراست. کشور ما بدلیل تعداد قابل توجه مصرف کنندگان، همسایگی با مکان های تولید واقع شدن در مسیر ترانزیت، فعالیت زیاد قاچاقچیان، پول شویی خارج از کنترل و هزینه سنگین مبارزه با اعتیاد از ابعاد مالی، انسانی و اجتماعی، سهمی اساسی دراقتصاد جهانی اعتیاد دارد. از این رو ایران می بایست نقشی اساسی در سیاست گذاری جهانی اعتیاد ایفاکند برای این مهم به وجود بازوی علمی قوی و مطرح در سطح بین المللی نیاز است. اما تا کنون علی رغم پتانسیل مناسبی که به طور پراکنده در مراکز، سازمان و دانشگاه ها وجود دارد، مشارکت ایران در تولیددانش مرتبط با اعتیاد بسیار محدود بوده است. با تثبیت سیاست های کشور در زمنیه اعتیاد در طی سالهای پایانی دهه 1370 و ایجاد تعادل میان سیاستهای کاهش عرضه و کاهش تقاضا، ضروری بود بعد از حداقل دو دهه رکود در زمینه برنامه های کاهش تقاضای مواد، با ایجاد یک مرکز پژوهشی و آموزشی، سیاست های جدید کشور از طریق تحقیقات کاربردی تدوین و مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین آموزش محققین و متخصصین مورد نیاز با بهره گیری از انباشت تجربیات پژوهش های مورد نظر، با رعایت کیفیت و سرعت لازم صورت گیرد. مجموعه این شرایط موجب گردیده است تا بر اساس مصوبات ستاد مبارزه با مواد مخدر مرکز ملی مطالعات اعتیاد تأسیس گردد. این مرکز تلاش مینماید به عنوان مرجع برای احاطه بر فعالیت های علمی و پژوهشی مرتبط با اعتیاد از یک سو، با طراحی برنامه های کلان و خاص اعتیاد بر پایه نتایج پژوهش ها، هدایت سیاست گذاری و برنامه ریزی کشور را به دست گیرد و ازسوی دیگر محیط آموزشی مناسبی رادر زمینه اعتیاد ایجاد نماید.
تاریخچه تاسیس مرکز:
- تشکیل درمانگاه  درمان اعتیاد در بیمارستان روزبه، سه ماهه اول سال 1378
- پیشنهاد تاسیس مرکز تحقیقات اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران به دانشگاه وستاد مبارزه با مواد مخدر، سه ماهه دوم سال 1379 اختصاص قسمتی از ساختمان قدیمی بیمارستان فارابی برای انجام عملیات بازسازی بر اساس مصوبه ستاد مبارزه با مواد مخدر، سه ماهه سوم سال 1380
- راه اندازی بخش بستری بیماران معتاد در بیمارستان روزبه، سه ماهه چهارم سال 1380
-تصویب کلیات تاسیس مرکز تحقیقات اعتیاد در شورای دانشگاه علوم پزشکی تهران ، سه ماهه چهارم سال 1381
 - تعیین ومعرفی اعضای هیات علمی تمام وقت ونیمه وقت مرکز، سه ماهه دوم سال 1382 
 - انتقال فعالیت های درمان سرپایی اعتیاد از بیمارستان روزبه به ساختمان مرکز، سه ماهه دوم سال 1382
- انعقاد قرار داد همکاری با دانشگاه سنت جورج انگلستان، سه ماهه دوم سال 1382
 - تشکیل نخستین جلسه شورای پژوهشی مرکز، سه ماهه سوم سال 1382
 - تشکیل سه گروه علمی مرکز، شامل گروه مطالعات بالینی، گروه مطالعات اپیدمیولوژیک و بهداشت عمومی و گروه مطالعات علوم پایه، سه ماهه سوم سال 1382
 - اخذ موافقت اصولی تاسیس مرکز در شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی کشور، 12 اردیبهشت ماه 1383
- ابلاغ سرپرستی مرکز از سوی ریاست دانشگاه علوم پزشکی تهران ، در دوم خرداد ماه 1383
- تدوین برنامه استراتژیک 5 ساله مرکز ، سه ماه دوم سال 1383
 - مرکز تحقیقاتی برگزیده در یازدهمین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی در سال 1383
- تشکیل نخستین جلسه شورای عالی مرکز در نهم آذر ماه 1384
- ابلاغ ریاست محترم دانشگاه مبنی بر انتصاب رئیس مرکز، 27 اردیبهشت ماه 1385
- ابلاغ وزیر محترم بهداشت، درمان وآموزش پزشکی مبنی بر تغییر وضعیت مرکز به قطعی براساس مصوبه یکصد وهفتاد و هفتمین جلسه شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی کشور در 22 مهرماه 1385
دستاوردها وافتخارات مرکز :
- کسب رتبه دوم در ارزشیابی مراکز تحقیقاتی یک تا سه ساله در دانشکاه علوم پزشکی تهران در سال 1384
- کسب مقام نخست پژوهشی سال 1384 درمیان مراکز تازه تاسیس
- ایجاد بانک پژوهشی اعتیاد و مدیریت آن
- بنیان گذار بانک DNA اعتیاد در ایران
- مرجع تدوین پروتکلهای درمانی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی
- ایجاد آزمایشگاههای تخصصی در زمینه علوم اعصاب، ژنتیک، سم شناسی حیوانات، اپیدمیولوژی
 - افتخار نخستین تجربه بکارگیری داروهای مصرف درمان اعتیاد در طول سه دهه گذشته
 - تنها مرکز تخصصی سازمان بهداشت جهانی (WHO) در منطقه مدیترانه شرقی ( EMRO  )
 - انتخاب اعضای مرکز به عنوان مشاوران سازمان بهداشت
- انتخاب اعضا مرکز به عنوان عضو هیات علمی کنفرانس های جهانی
- مشارکت مرکز با دانشکده بهداشت دانشگاه تهران در تدوین و اجرای برنامه MPH
- تدوین برنامه PHDاعتیاد و پذیرش دانشجو در این مقطع
- برگذاری 112 دوره مداوم آموزش درمان نگهدارنده پزشکان

- برگذاری 10 دوره مقدماتی "درمان غیر دارویی سوء مصرف مواد مخدر"، ویژه کارشناسان روانشناسانی، مشاوره و مددکاری اجتماعی
- برگزاری 10 کارگاه سه روزه "کلیات اعتیاد"، ویژه پزشکان، کارشناسان روانشناسانی، مشاوره و مددکاری اجتماعی
- برگزاری 10 گارگاه دو روزه "اصول مشاوره و برخورد با بیمار معتاد"، ویژه پزشکان، کارشناسان روانشناسانی، مشاوره و مددکاری اجتماعی
- برگزاری 10 کارگاه پنج روزه "اصول روان درمانی و مداخلات غیر دارویی" ویژه پزشکان، کارشناسان روانشناسانی، مشاوره و مددکاری اجتماعی
- برگزاری 5 دوره جامع سه ماه "مداخله در سوء مصرف مواد مخدر و محرک" (درمان براساس الگوی ماتریکس) ویژه پزشکان و روانشناسان
- برگزاری 2 دوره کارگاه چهار روزه "کاهش آسیب های ناشی از سوء مصرف مواد مخدر" با همکاری وزارت بهداشت، ویژه کارشناسان شاغل در مراکز DIC

- برگزاری 31 سمینار علمی یک روزه ویژه پزشکان و کلیه کارشناسان درمانگر در حوزه اعتیاد
- برگذاری کارگاه های آموزشی با همکاری سازمان بهداشت جهانی برای کشورهای همسایه و اعضاء اکو